13 września (niedziela) po zachodzie słońca rozpoczyna się żydowski Nowy Rok – według żydowskiego kalendarza 5776, tyle bowiem lat minęło od stworzenia świata.
Święto nosi nazwę Rosz Haszana (dosłownie: głowa roku) i trwa dwa dni. Dzień w tradycji żydowskiej zaczyna się nie od wschodu, ale od zachodu słońca. Dlatego pierwszy dzień Nowego Roku, Erew Rosz Haszana (wieczór noworoczny) zaczyna się w niedzielę wieczorem i kończy w poniedziałek. Drugi dzień święta zaczyna się w poniedziałek i kończy we wtorek, 14 września (według kalendarza żydowskiego 2 Tiszri). Przed II wojną światową nazywano Rosz Haszana świętem Trąbek – a to za sprawą szofaru, baraniego rogu, którym trąbi się kilkakrotnie podczas modłów. Szofar przypomina o biblijnej ofierze Izaaka. Jest również sygnałem do walki ze złem tkwiącym w każdym człowieku – siłę szofaru pokazali starożytni Izraelici, którzy obalili z pomocą trąb mury Jerycha.
Podczas Rosz haSzana synagogi są pełne modlitw i podniosłych melodii. Zwykle w tym czasie zapraszani są kantorzy, którzy swoim śpiewem uświetniają czas świąteczny. W Gminie Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie podczas tegorocznych świat będzie dwóch kantorów. W ortodoksyjnej Synagodze im. Nożyków tę role będzie pełnił rabin Hershel Lieber, a w reformowanej Synagodze Ec Chaim kantorka Aviw Weinberg.
Żydowski Nowy Rok jest świętem radosnym i refleksyjnym zarazem, ponieważ przypomina o sądzie bożym. Rosz Haszana jest bowiem częścią tzw. Wielkich Świąt – tydzień po zakończeniu Nowego Roku, 22 września (9 Tiszri) rozpoczyna się dwudniowe święto Jom Kipur – jedno z najważniejszych świąt w kulturze żydowskiej, zwane również Dniem Sądu. To w czasie tego święta decyduje się, przyszłość człowieka w nadchodzącym roku. Tydzień pomiędzy Rosz Haszana a Jom Kipur nazywany jest Sądnymi Dniami, czyli czasem pokuty. To czas, kiedy każdy Żyd powinien przeprosić swoich bliskich, przyjaciół, znajomych za krzywdy, które im wyrządził w minionym roku. Podczas nabożeństw z kolei prosi się o unieważnienie pochopnie złożonych obietnic o charakterze duchowym, wyraża się skruchę, deklaruje chęć naprawy błędów i prosi – ludzi i Boga – o przebaczenie.
Na Rosz Haszana tradycyjnie je się potrawy słodkie, które mają zapewnić, że nadchodzący rok będzie słodki i pomyślny. Symbolem święta są jabłka podawane z miodem, daktyle, granaty i wszystkie potrawy wykorzystujące te składniki. Ponieważ Rosz Haszana to „głowa roku”, tradycyjną potrawą noworoczną jest ryba z zachowaną głową. Na stole powinny się też znaleźć okrągłe (jak rok) chałki.
Komentarze